Mensgebonden onderzoek

Er zijn twee verschillende vormen van mensgebonden onderzoek: klinische onderzoeken die moeten voldoen aan wettelijke eisen, vastgelegd in de Wet Medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (WMO) en onderzoek waarbij de WMO niet van toepassing is, bijvoorbeeld onderzoek naar de behandeling van patiënten met reeds op de markt toegelaten behandelmethoden. De WMO zorgt ervoor dat sprake is van kwalitatief goed onderzoek. Onderdeel hiervan is onder meer een medisch-ethische toetsing: is het verantwoord mensen aan het voorgestelde onderzoek bloot te stellen? Op zowel WMO als op nWMO-onderzoeksgebied zijn belangrijke ontwikkelingen gaande. Hierover meer in dit dossier. Marianne Donker, directeur Publieke Gezondheid, ministerie van VWS, Maarten Rook, voorzitter vereniging Samenwerkende Topklinische Ziekenhuizen, Nellie Kraaijeveld, senior beleidsadviseur medisch-wetenschappelijke zaken Nefarma en Diederick Grobee, professor UMCU, lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) gaan in op verbeteringen op het gebied van klinisch onderzoek. Daarnaast gaat een pilot van start met als doel de kwaliteit van zogeheten niet-WMO-plichtig onderzoek in Nederland te verbeteren. De pilot eindigt begin 2012. Nefarma& zal dan uitgebreid aandacht besteden aan de pilot en de resultaten daarvan.

Verbetering klinisch onderzoek in Nederland

De Dutch Clinical Trial Foundation (DCTF) is een sectorbreed samenwerkingsverband dat het (inter)nationale bedrijfsleven wil verbinden aan de Nederlandse medische kennisinfrastructuur op het gebied van klinisch onderzoek. DCTF is opgericht omdat Nederland, ondanks de hoge kwaliteit van het medische onderzoek in ziekenhuizen en huisartsenpraktijken, niet voldoende meedeelt in de wereldwijde toename van klinisch onderzoek. 

Start pilot beoordeling onderzoek

Eind september is een pilot gestart met als doel de kwaliteit van zogeheten niet-WMO-plichtig onderzoek in Nederland te verbeteren. Deze pilot beoordeelt een ontwikkeld toetsingskader in de dagelijkse praktijk. De resultaten zijn begin 2012 beschikbaar. Tijdens het DCTF-congres begin oktober zijn de resultaten van de pre-pilot gepresenteerd en werd de start van de pilot aangekondigd.

Marianne Donker (Ministerie van VWS)

Verantwoordelijkheid bij veldpartijen

Ik zie verbeterkansen op drie vlakken. Ten eerste gaat het om meer professionaliteit bij de onderzoekers zelf. Als je de kwaliteit kunt verbeteren van de aanvragen zoals die bij de medisch-ethische toetsingscommissies worden ingediend, versnelt dat uiteraard het proces.

Nellie Kraaijeveld (Nefarma)

Nefarma staat niet aan zijlijn

Verbeteringen op het gebied van klinisch onderzoek zitten in het efficiënter laten verlopen van toetsingsprocessen, zonder in te boeten op de kwaliteit van de onderzoeken. Ook moeten patiënten sneller kunnen deelnemen aan het onderzoek na goedkeuring van de studie. Hier gaat nu te veel tijd overheen, waardoor we onze positie ten opzichte van andere landen verliezen.

Maarten Rook (STZ)

Samenwerken om Nederland aantrekkelijk te maken

Er is niet één verbeterpunt om het klimaat van klinisch onderzoek aan te passen, maar het zijn er een aantal. Waar het op neerkomt, is dat alle betrokken partijen gezamenlijk kijken naar het proces.

Diederick Grobee (KNAW)

Aansluiting vinden bij onderzoek

De vraag wat er kan worden verbeterd in het klimaat van klinisch onderzoek, is een hele open vraag. We hebben goede en creatieve onderzoekers nodig in Nederland die de juiste infrastructuur hebben om competitief en hoogwaardig onderzoek uit te voeren. In Nederland hebben we al best goede mogelijkheden.